# Voeding bij primaire immuundeficiënties
Ondervoeding en eiwitopbouw
Bij ernstige primaire immuundeficiënties worden immuuncellen voortdurend beschadigd of verloren gaan. Dit kost het lichaam extra energie en bouwstoffen, vooral eiwitten. Ondervoeding ontstaat gemakkelijk, vooral wanneer chronische infecties of darmkwalen zoals chronische diarree voorkomen.
BewezeniOpgenomen in officiële richtlijnen, of goedgekeurd door EMA of FDA
Een adequate inname van eiwitten draagt bij aan het herstel en de aanmaak van immuuncellen. Bij veel patiënten is het moeilijk voldoende eiwitten via normale voeding in te nemen, in het bijzonder na darminfecties of bij afgenomen eetlust door ziekte.
Sommige patiënten hebben baat bij voeding die gemakkelijker op te nemen is. Een diëtist kan onderzoeken welke voedingsmiddelen goed verdragen worden en welke extra's nodig kunnen zijn.
Voedingsverlies door diarree
Chronische diarree komt voor bij bepaalde immuundeficiënties, vooral wanneer infecties het darmslijmvlies beschadigen. Dit leidt tot verlies van voedingsstoffen, elektrolyten en vocht.
BewezeniOpgenomen in officiële richtlijnen, of goedgekeurd door EMA of FDA
Frequente, waterige stoelgang verhoogt het risico op uitdroging en tekortkoming aan essentiële mineralen zoals natrium, kalium en magnesium.
De keuze van voeding kan hier van belang zijn. Voedingsmiddelen die makkelijk door de darm opgenomen worden, kunnen de symptomen verminderen. Dit verschilt echter sterk per persoon. Een diëtist of gastro-enteroloog kan helpen bepalen wat het best verdragen wordt.
Vitamine- en mineralentekorten
Door diarree, verminderde opname of verhoogde behoefte kunnen tekorten ontstaan aan vitamines en mineralen.
BewezeniOpgenomen in officiële richtlijnen, of goedgekeurd door EMA of FDA
Zink, selenium, vitamine A, D en B12 spelen allemaal een rol bij het goed functioneren van het immuunsysteem. Tekorten aan deze stoffen verschlechteren de immuunfunctie verder.
Of en welke aanvullingen nodig zijn, verschilt per persoon en per type immuundeficiëntie. Dit moet altijd met je behandelaar worden besproken, omdat bepaalde aanvullingen kunnen interfereren met bepaalde behandelingen of tests.
Interacties met medicijnen en behandelingen
Veel patiënten met ernstige immuundeficiënties krijgen antibiotica voor langere periodes, antivirale middelen of vervangingstherapieën (zoals immuunglobulines).
BewezeniOpgenomen in officiële richtlijnen, of goedgekeurd door EMA of FDA
Sommige antibiotica kunnen de opname van bepaalde voedingsstoffen verstoren of de darmbacteriën beschadigen, wat invloed heeft op spijsvertering. Dit gebeurt vooral bij langdurig gebruik.
Bepaalde voedingsmiddelen kunnen de werking van medicijnen beïnvloeden. Dit is iets om met je apotheker of arts te bespreken, vooral omdat immuundeficiënties vaak complexe medicijnschema's vereisen.
Voeding en infectierisico
Slecht gevoede patiënten hebben over het algemeen meer last van infecties en een tragere genezing.
BewezeniOpgenomen in officiële richtlijnen, of goedgekeurd door EMA of FDA
Een goed voedingstoestand helpt het lichaam beter tegen infecties te verdedigen, ook al is dat immuunsysteem al aangetast.
Dit rechtvaardigt meestal aandacht voor voldoende calorie-inname en goede voeding, maar veel verder gaan voedingsaanbevelingen meestal niet zonder persoonlijk advies.
Voedselaversies en psychologische aspecten
Patiënten met langdurige ziekte krijgen soms aversies tegen bepaald voedsel (vooral na ziekenhuisopnames of intensieve behandelingen). Ook kan angst voor infectie voorkomen dat normaal gegeten wordt.
Dit is reëel en begrijpelijk. Ondersteuning van een diëtist, psycholoog of maatschappelijk werker kan helpen om toch voldoende in te nemen en voedingsplezier terug te vinden.
Probiotische producten en darmgezondheid
Er is onderzoek naar het nut van probiotische producten (voeding met 'goeie bacteriën') bij immuundeficiënties, vooral na langdurig antibioticagebruik.
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Het is aannemelijk dat het herstel van gezonde darmbacteriën helpt bij verbetering van de darmbarrière en mogelijk ook de immuunfunctie. Dit is echter nog niet definitief vastgesteld en verschilt per type immuundeficiëntie.
Of probiotische producten zinvol zijn in jouw geval, moet je bespreken met je arts of diëtist.
Beveiligde voeding en voedselveiligheid
Bij ernstige immuundeficiënties kunnen bepaalde voedingsmiddelen schadelijke bacteriën bevatten die voor gezonde mensen onschadelijk zijn, maar voor jou risico's kunnen opleveren.
BewezeniOpgenomen in officiële richtlijnen, of goedgekeurd door EMA of FDA
Risicovoedsel (rauwe vlees, ongepasteuriseerde melk, bepaalde rauwkostsalades) kan tot ernstige infecties leiden.
Je arts of verpleegkundige zal je informeren welke voedsel je beter kunt vermijden op basis van jouw specifieke immuundeficiëntie en behandeling.
Persoonlijke voedingskeuzes
Elk geval van primaire immuundeficiëntie is anders. Wat voor de ene persoon goed werkt, hoeft niet voor een ander geschikt te zijn.
Daarom is het belangrijk om voedingskeuzes met je eigen team te bespreken: je arts, diëtist, verpleegkundige of gastro-enteroloog. Zij kennen jouw specifieke situatie, medicijnen, symptomen en hoe je lichaam reageert.
---
_Deze informatie vervangt nooit het oordeel van een arts. Bespreek je situatie altijd met je eigen behandelaar._