# Voeding en diëten bij maagkanker
Voedingskeuzes spelen een belangrijke rol bij maagkanker — zowel in het voorkomen ervan als bij de behandeling en herstel. De recente onderzoeken richten zich steeds vaker op hoe voeding mensen helpt hun sterkte terug te krijgen na een operatie, en welke eetpatronen het risico op maagkanker kunnen beïnvloeden.
Eiwitrijke voeding
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Eiwitrijke voeding bestaat uit meer vlees, vis, eieren, zuivelproducten, peulvruchten en noten dan gebruikelijk. Het doel is lichaamsspieren en weefsels van voldoende bouwstenen te voorzien.
Bij maagkanker is dit bijzonder belangrijk na een operatie, omdat patiënten vaak gewicht verliezen en spieren afbreken. Een Nederlands onderzoek dat onlangs in voorbereiding is (PROGAIN-trial) onderzoekt of extra veel eiwit via infuus (parentale voeding) patiënten helpt hun spierkracht en stofwisseling sneller terug te krijgen na maagchirurgie. Eerdere studies tonen aan dat maagkankerpatiënten die veel eiwitarme maaltijden eten meer last hebben van zwakte en langzamer genezen.
Het risico is dat wanneer de maag kleiner is gemaakt of verwijderd, veel eten in één keer niet meer past. Dit maakt het lastig om genoeg eiwit binnen te krijgen. Ook kan het opnieuw eten na een maagoperatie aanvankelijk pijn, opblazing of misselijkheid veroorzaken, wat eiwitinname moeilijk maakt.
Voeding met beperkt rood en bewerkt vlees
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Dit patroon betekent minder consumptie van rood vlees (rundvlees, lamsvlees, varkensvlees) en bewerkte vleesproducten (ham, worst, gerookt vlees), met meer kip, vis of plantaardige eiwitbronnen.
Groot Europees onderzoek (EPIC-studie) heeft gekeken naar de relatie tussen vleesconsumptie en maagkanker. De bevindingen zijn gemengd en onder onderzoeken in discussie: sommige studies suggereren dat veel rood vlees het risico kan verhogen, vooral op bepaalde soorten maagkanker (adenocarcinoom), terwijl andere data minder duidelijk zijn. De rol van bereiding (grillen, roken) speelt waarschijnlijk ook mee.
Na een maagoperatie kan veel vlees ook moeilijk verteerd worden vanwege verminderde zuurproductie en kleinere maagcapaciteit. Dit kan tot buikpijn en onverteerde voeding leiden.
Voeding rijk aan groente en fruit
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Dit betekent dagelijks veel groente, fruit, volkoren granen en rauwe of gaar bereide plantaardige voeding.
Dit patroon wordt in veel onderzoeken geassocieerd met lager risico op maagkanker. Waarschijnlijk spelen vitaminen, mineralen en stoffen als vitamine C en antioxidanten een rol — deze kunnen mogelijk cellen beschermen tegen beschadiging. Ook de vezel helpt een gezond spijsverteringsstelsel te handhaven.
Na een maagoperatie kunnen veel groentesoorten echter zwaardere voeding zijn, vooral rauwe versies. Ze kunnen opblazing, diarree of juist verstopping veroorzaken, afhankelijk van de persoon. Ook hier is hoeveelheid per maaltijd beperkt.
Voeding met aandacht voor zout
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Veel zout — vooral van bewerkt voedsel, pekelvlees en ingeblikte producten — wordt in epidemiologisch onderzoek gelinkt aan verhoogd maagkankerrisico, waarschijnlijk omdat zout het maagweefsel schadigt en infectie met bepaalde bacteriën (Helicobacter pylori) kan bevorderen.
Dit is relevant bij voorkoming, maar ook na behandeling: patiënten met maagkanker die met H. pylori-infectie hebben gevochten (wat in veel landen nog steeds vokomt), kunnen baat hebben bij minder zout. Aan de andere kant: veel patiënten na maagoperatie hebben last van misselijkheid, en zout kan eten soms smakelijker maken, dus balans is nodig.
Kleine, regelmatige maaltijden
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Dit is niet strikt een 'dieet', maar een eetpatroon: in plaats van drie grote maaltijden, vier tot zes kleinere porties per dag, voorzichtig verdeeld.
Dit is vooral praktisch voor mensen wier maag kleiner is (door gedeeltelijke verwijdering) of nog gevoelig herstelt. Onderzoek naar herstel na maagchirurgie toont aan dat patiënten die geleerdheid krijgen over klein-maar-regelmatig beter aankomen en minder maagklachten hebben. Een recente studie over naleving van voedingstherapie (2026) wees uit dat patiënten die duidelijke richtlijnen over kleine maaltijden kregen veel beter hun voedingsstatus verbeterden.
Risico's zijn vooral praktisch: moeite met planning en discipline, en het risico op suboptimale totale voeding als porties te klein worden.
Voeding aangepast aan spijsverteringsvermogen na operatie
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Na operatie kunnen veel mensen geen melkproducten, zeer vet voedsel, of grove vezel goed verdragen. Dit kan wijzigen in de loop van maanden. Een aangepast patroon begint met vloeibare of zeer zachte voeding, en evolueert naar normaler eten naarmate de maag en darmen herstellen.
Dit is aangetoond in talrijke onderzoeken naar herstel na maagchirurgie en hematologische herstelprogramma's (prehabilitation studies). Passende voeding aan fasen van herstel voorkomt complicaties en helpt gewichtstoename sneller terug te krijgen.
Het risico is ondervoeding als iemand te lang aan zeer beperkte voeding vasthoudt, of juist te snel naar vol bereide voeding overgaat en maagklachten krijgt.
Voeding met aandacht voor vitamine- en mineralengebrek
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Na (gedeeltelijke) maagverwijdering kunnen bepaalde voedingsstoffen slechter worden opgenomen: vitamine B12, ijzer, calcium en vitamine D. Dit vereist soms aanvulling via supplementen, maar voeding met goede bronnen (vis, eieren, vlees, melk) helpt ook.
Dit staat niet los van het bovenstaande, maar is een specifieke uitdaging van maagchirurgie. Studies tonen aan dat ondervoeding van B12 en ijzer veel voorkomt en de kwaliteit van leven aanzienlijk verslechtert.
---
**Voedingskeuzes zijn maatwerk.** Iemand met maagkanker heeft baat bij begeleiding van een diëtist die gespecialiseerd is in oncologie of chirurgisch herstel. Dit geldt zowel voor voorkoming vóór diagnose, als voor voeding tijdens en na behandeling. Ook de fase van ziekte, het type operatie (of afwezigheid daarvan), medicijnen en persoonlijke tolerantie spelen allemaal een rol. Wat voor de ene persoon goed werkt, kan voor een ander ongeschikt zijn.
---
_Deze informatie vervangt nooit het oordeel van een arts. Bespreek je situatie altijd met je eigen behandelaar._