# Behandelwijzen bij Hodgkinlymfoom
Chemotherapie
Chemotherapie is de hoeksteen van de behandeling van Hodgkinlymfoom en wordt in bijna alle stadia toegepast. Het doel is kwaadaardige cellen uit het hele lichaam te bereiken en aan te vallen.
BewezeniOpgenomen in officiële richtlijnen, of goedgekeurd door EMA of FDA
De standaardchemotherapie bestaat uit een combinatie van vier middelen, traditioneel aangeduid met ABVD: een anthracycline, bleomycine, vinblastine en dacarbazine. Deze middelen werken op verschillende manieren in op delende cellen en verstoren hun groei.
Bekende bijwerkingen zijn onder meer misselijkheid, braken, haaruitval, vermoeidheid en verhoogde infectierisico door een daling van witte bloedcellen. Bij sommige patiënten ontstaat langdurige schade aan het hart of aan de longen. Deze effecten kunnen tijdens en na de behandeling optreden en variëren sterk van persoon tot persoon. Ziekenhuizen monitoren deze risico's regelmatig met echo's van het hart en longfunctietesten.
Een aantal patiënten, vooral jongere volwassenen en die met bulkige ziekte, krijgen escalerende doses chemotherapie toegediend — zogenoemde PET-gebaseerde intensivering — waarbij de intensiteit wordt aangepast op basis van respons na enkele kuren. Dit gebeurt in specialistische centra.
Radiotherapie
Radiotherapie wordt zelden als enige behandeling gebruikt, maar is een belangrijk onderdeel van de gecombineerde aanpak, vooral bij vroegstadia of voor residuele ziektegebieden.
BewezeniOpgenomen in officiële richtlijnen, of goedgekeurd door EMA of FDA
Bestraling richt zich op de lymfklierstoothopen (mediastinum, nek, oksel, lies) die bij presentatie waren betrokken. In dit moment is er discussie in de wetenschappelijke gemeenschap over de optimale dosis en dosering; sommige centra passen lagere dosis toe om langetermijnbijwerkingen (hart- en longproblemen, tweede kankers) te verminderen, vooral bij jongere patiënten.
Bijwerkingen hangen af van het bestraalde gebied: huidreacties, vermoeidheid, mogelijk slokdarmontsteking (als de borstkas wordt bestraald) en op lange termijn verhoogd risico op hart- en longaandoeningen of tweede tumoren.
Autologe stamceltransplantatie
Voor patiënten met primair refractaire ziekte (die niet op inleidende chemotherapie reageren) of vroeg recidief wordt autologe stamceltransplantatie (ASCT) overwogen.
BewezeniOpgenomen in officiële richtlijnen, of goedgekeurd door EMA of FDA
Patiënten ondergaan eerst chemotherapie om tumorcellen te doden; vervolgens worden hun eigen stamcellen afgenomen, bevroren opgeslagen, en na intensieve chemotherapie (+ soms radiotherapie) teruggegeven om het bloedvormend systeem te herstellen. Dit biedt ongeveer 50% overlevingskans bij patiënten met refractaire of vroeg recidief ziekte — aanzienlijk beter dan alleen chemotherapie in deze groep.
Bijwerkingen zijn ernstig en omvatten infecties, bloedingen, orgaanschade (nieren, longen, lever), nutsloosheid (graft failure), en graft-versus-hostziekte (GVHD) als het transplanaat tegen lichaamscellen werkt. Veel patiënten hebben langdurige ondersteunende zorg nodig.
Immuuncontrolepuntinhibitoren (checkpoint inhibitors)
Dit is een relatief nieuw, snel evoluerend onderdeel van Hodgkinlymfoombehandeling.
BewezeniOpgenomen in officiële richtlijnen, of goedgekeurd door EMA of FDA
Nivolumab (anti-PD-1) en pembrolizumab (anti-PD-1) zijn goedgekeurd voor patiënten met recidief of refractair klassiek Hodgkinlymfoom, zowel als eerstelijnsbehandeling na onvoldoende respons op chemotherapie als ter voorbereiding op stamceltransplantatie. Deze middelen vrijwaren het immuunsysteem van blokkering door tumorcellen.
Recent onderzoek (juli 2026) toont aan dat bepaalde biomarkers (onder meer op basis van transcriptomische profielen) kunnen helpen voorspellen wie waarschijnlijk op deze therapie reageert.
Bekende bijwerkingen zijn immunogerelateerde (immuun-gemedieerde) bijwerkingen: longontsteking, darmontsteking, schildklieraandoeningen, hepatitis en zeldzaam ernstigere complicaties als hartontsteking. Deze kunnen maanden na start optreden en vereisen voortdurende monitoring en soms corticosteroïden of onderbreking.
Bispecifieke antistoffen
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Bispecifieke antistoffen zoals epcoritamab (gericht tegen CD20 en CD3) zijn in onderzoeksstadia voor Hodgkinlymfoom, vooral voor recidief/refractaire ziekte. Ze verbinden tumorcellen met T-cellen van patiënten om deze in te schakelen.
Onderzoeken (juli 2026) tonen heterogeniteit in bijwerkingen naargelang dosering en populatie, wat suggereert dat verdere verfijning van dosering en selectie van patiënten nodig is.
CAR-T-celtherapie
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
CAR-T-cellen zijn patiënts eigen T-cellen die genetisch zijn geprogrammeerd om tumorcellen (gericht tegen CD30 of CD20) te herkennen en aan te vallen. Voor Hodgkinlymfoom wordt dit vooral onderzocht voor recidief/refractaire ziekte, vooral na falen van autologe transplantatie.
Bijwerkingen omvatten cytokinevrij-syndroom (koorts, lage bloeddruk, vermoeidheid), neurologische symptomen en immunotoxiciteit. De behandeling vereist opname en intensieve ziekenhuiszorg.
Bevorolimab en andere experimentele immunotherapieën
ExperimenteeliLoopt in studieverband, de uitkomst is nog onbekend
Verschillende experimentele benaderingen worden onderzocht, waaronder combinaties van checkpoint inhibitors, nieuwe cytotoxische middelen en op machine learning gebaseerde biomarkervalidatie voor betere patiëntselectie.
Ondersteunende behandeling
Deze vormt geen onderdeel van de "actieve" kankerbehandeling, maar is essentieel:
BewezeniOpgenomen in officiële richtlijnen, of goedgekeurd door EMA of FDA
- **Infectieprofylaxe**: antibiotica, antivirale middelen en schimmeldodende medicijnen tijdens periodes van zeer lage witte-celtellingen
- **Groeifactoren**: G-CSF om witte-celproductie na chemotherapie te stimuleren
- **Transfusies**: van rode bloedcellen of bloedplaatjes indien nodig
- **Supportieve zorg**: medicijnen tegen misselijkheid, voedingsondersteuning, psychosociale begeleiding
Deze maatregelen verminderen complicaties en verbeteren kwaliteit van leven tijdens actieve kankerbehandeling.
---
_Deze informatie vervangt nooit het oordeel van een arts. Bespreek je situatie altijd met je eigen behandelaar._