# Alternatieve behandelwijzen bij Parkinson
Acupunctuur en traditionele Chinese geneeskunde
Acupunctuur en kruidentherapieën uit de traditionele Chinese geneeskunde (TCG) worden in verschillende landen gebruikt voor symptoombestrijding bij Parkinson, vooral voor klachten als rigiditeit, stijfheid en constipatie. Recente onderzoeken kijken naar effecten op darmfunctie en mogelijk ook op ontstekingsprocessen in de hersenen.
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Er zijn lopende klinische onderzoeken naar acupunctuur voor constipatie bij Parkinson. De resultaten daarvan zijn nog niet definitief beschikbaar. Voor andere symptomen zoals tremor of stijfheid zijn er kleinere studies, maar het bewijs is beperkt en niet sterk genoeg om concrete uitspraken te doen. TCG-kruiden bevatten plantenstoffen die in laboratorium inwerking hebben op eiwitten die bij Parkinson een rol spelen (bijvoorbeeld mitophagie en ontstekingsremmers), maar dit betekent niet automatisch dat ze in het lichaam van een patiënt hetzelfde effect hebben. Veel onderzoek vindt plaats in China en is nog gaande.
Tai Chi
Tai Chi is een bewegingsvorm waarbij voorzichtige, vloeiende bewegingen in langzaam tempo worden uitgevoerd. Mensen met Parkinson gebruiken het soms omdat het balans, coördinatie en souplesse traint.
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Er zijn meerdere studies gedaan naar Tai Chi bij ouderen met verschillende aandoeningen. Bij Parkinson in het bijzonder zijn de onderzoeken klein en de resultaten gemengd. Tai Chi lijkt veilig te zijn en sommige deelnemers rapporteren verbetering van balans en looppatroon, maar het is niet duidelijk of de voordelen groter zijn dan van andere bewegingsprogramma's. Meer onderzoek is nodig. Het kan zeker deel uitmaken van een bewegingstherapieprogramma, maar is geen vervanger voor reguliere fysiotherapie of medicatie.
Aangepaste trainingsprogramma's en bewegingstherapie
Fysiotherapie en gestructureerde trainingen (zoals danstherapie, wandelen of krachttraining) worden veel ondersteund in Parkinson-zorg. Onderzoek naar de optimale soorten oefening en intensiteit is volop gaande.
BewezeniOpgenomen in officiële richtlijnen, of goedgekeurd door EMA of FDA
Regelmatige, aangepaste beweging en fysiotherapie hebben aangetoond dat zij helpen tegen veel Parkinson-symptomen: tremor neemt iets af, stijfheid vermindert, balans verbetert en depressie wordt minder. Dit is niet 'alternatief', maar maakt deel uit van standaardzorg. De uitdaging is uit te vinden welke trainingen voor welke persoon op welke momenten het beste werken. Onderzoek vergelijkt verschillende trainingswijzen om zo goed mogelijke richtlijnen te geven.
Telerehabilitation (online bewegingstherapie)
Door coronapandemie en andere omstandigheden worden steeds meer therapieën online aangeboden. Onderzoek kijkt of patiënten dit toepasbaar en aangenaam vinden.
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Telerehabilitation via videochat of app kan de drempel voor bewegingstherapie verlagen, vooral voor mensen die moeilijk naar een kliniek kunnen reizen. Eerste onderzoeken laten zien dat patiënten dit waarderen en dat het beter bij hun leven past. Of het net zo werkzaam is als face-to-face therapie, is nog niet helemaal duidelijk. Dit is een hulpmiddel, geen vervanging voor professionele begeleiding.
Supplementen en plantenstoffen
Er is onderzoek naar diverse plantenstoffen (catalpol, herbal bioactives, oridonin) die in het laboratorium beschermen tegen beschadiging van hersencellen of ontstekingen. Ook vitamines en andere supplementen worden onderzocht.
ExperimenteeliLoopt in studieverband, de uitkomst is nog onbekend
Deze stoffen zijn nog in onderzoeksstadium in cellen en diermodellen. Ze zijn nog niet in grote menselijke onderzoeken getest. Ze zijn ook nog niet als medicijn beschikbaar. Het is verleidelijk om via internet zogenaamde 'natuurlijke' supplementen te kopen die deze stoffen bevatten, maar: de concentratie is onbekend, zuiverheid is niet gegarandeerd, en ze kunnen interactie hebben met reguliere Parkinson-medicatie. Wacht op het resultaat van klinische onderzoeken voordat je hierin investeert.
Dieet en voeding
Sommigen stellen voor dat dieet invloed heeft op de ziekte, via de darmflora of ontsteking.
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
De relatie tussen darmflora, voeding en Parkinson-symptomen wordt onderzocht, en deze verbindingen zijn biologisch plausibel. Er zijn echter nog geen sterke bewijzen dat een specifiek dieet de Parkinson-symptomen halt toeroept of wezenlijk vertraagt. Wel is goede voeding algemeen gezond en constipatie (een veel voorkomende klacht bij Parkinson) reageert beter op voldoende vezels, vocht en beweging. Eet gezond en herkenbaar voedsel; exotische detoxdiëten hebben geen wetenschappelijk bewijs.
Magnetische stimulatie en andere fysische technieken
Transcraniale magnetische stimulatie (TMS) en vergelijkbare technieken beogen hersenactiviteit te beïnvloeden zonder medicijnen.
ExperimenteeliLoopt in studieverband, de uitkomst is nog onbekend
Deze technieken worden onderzocht, vooral voor depressie en motorische symptomen bij Parkinson. De resultaten zijn vooralsnog kleinschalig en inconsistent. Dit is geen standaardbehandeling en is niet zonder risico.
Homeopathie
Homeopathische preparaten (sterk verdunde stoffen) worden soms aangeboden voor Parkinson-klachten.
AfgeradeniBewezen onwerkzaam of schadelijk, of gevaarlijk in combinatie met je behandeling
Homeopathie heeft geen werkzaam bestanddeel na verdunning en er is geen biologisch mechanisme waarop het zou kunnen werken. Meerdere onderzoeken tonen aan dat homeopathie niet beter werkt dan placebo. Erger nog: als iemand homeopathie gaat gebruiken *in plaats van* reguliere Parkinson-medicatie, kan de ziekte veel sneller verslechteren. Homeopathie kan geen enkele Parkinson-symptoom voorkomen of verlichten.
Speciale 'Parkinson-klinieken' of 'wonderkuren' van particuliere aanbieders
Op internet en elders worden soms behandelingen aangeprezen met forse beloften: 'genezing', 'stoppen van de ziekte', of 'alternatief voor medicijnen'.
AfgeradeniBewezen onwerkzaam of schadelijk, of gevaarlijk in combinatie met je behandeling
Parkinson is een chronische, progrediente neurodegeneratieve ziekte. Er is geen genezing. Iedere serieuze behandelaar zal dat eerlijk zeggen. Aanbieders die beloven dat zij Parkinson kunnen genezen of stoppen, baseren dat niet op valid onderzoek. Ze benutten vaak wanhoop en zijn vaak ook kostbaar. Het risico is groot dat je geld verliest en dat je reguliere behandeling verwaarloost, wat je gezondheid schaadt.
---
_Deze informatie vervangt nooit het oordeel van een arts. Bespreek je situatie altijd met je eigen behandelaar._