# Alternatieve behandelwijzen bij HIV/AIDS
Antiretrovirale kruiden en traditionele medicijnen
Verschillende traditionele geneeswijzen, met name uit Oost-Azië, worden onderzocht voor hun werking bij HIV. Bijvoorbeeld de Chinese kruidenmengeling Yiaikang capsule is in klinische onderzoeken getest naast reguliere antiretrovirale therapie.
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Tot nu toe is geen traditionele kruidenbehandeling als zelfstandig middel effectief gebleken tegen HIV. Onderzoeken suggereren dat bepaalde kruiden mogelijk ondersteunend kunnen werken, maar de bewijzen zijn beperkt en inconsistent. Deze middelen mogen nooit als vervanging voor antiretrovirale medicijnen gebruikt worden, omdat dat tot resistentie en ernstige verslechtering leidt. Bespreek altijd met je arts of kruiden die je wilt gebruiken veilig zijn naast je medicijnen, omdat interacties kunnen optreden.
Yoga en lichaamsgerichte therapieën
Yoga en vergelijkbare bewegingspraktijken worden onderzocht als aanvulling op antiretrovirale therapie, vooral voor het bevorderen van mentaal welzijn, kwaliteit van leven en medicijntrouw.
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Onderzoeken wijzen erop dat regelmatige yogapraktijk, als aanvulling op standaardbehandeling, kan helpen met stressvermindering en beter slapen. Dit kan indirect de therapietrouw verbeteren. Yoga vervangt echter nooit antiretrovirale medicijnen en heeft geen direct effect op het virus zelf. Voor HIV-positieve personen geldt: yoga kan een waardevolle aanvulling zijn, maar alleen in combinatie met, niet in plaats van, reguliere behandeling.
Voedingssupplementen en vitaminetherapie
Veel mensen met HIV gebruiken vitaminecomplexen, selenium, zink of andere voedingssupplementen.
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Sommige onderzoeken suggereren dat bepaalde stoffen (zoals zink en selenium) een rol kunnen spelen bij immuunfunctie, maar de bewijzen zijn gemengd. Hoog-dosage supplementatie heeft geen effect op virusonderdrukking aangetoond en kan in bepaalde combinaties schadelijk zijn naast antiretrovirale medicijnen. Ondervoeding verdient wel ernstige aandacht en kan door een arts en diëtist worden behandeld. Zelfstandige supplementatie zonder overleg met je medisch team wordt afgeraden.
Cannabis en cannabinoïden
Cannabis wordt soms gebruikt voor symptoombestrijding, met name tegen nausea, pijnklachten en slapeloosheid bij HIV.
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Enkele kleine onderzoeken tonen aan dat cannabinoïden pijn en bepaalde spijsverteringsproblemen kunnen verlichten. Echter: de onderzoeksbewijzen zijn nog beperkt, en in veel landen is de juridische status onduidelijk. Meer nog: cannabis kan interacties veroorzaken met antiretrovirale medicijnen, vooral met proteaseremmers en bepaalde integrase-remmers. Zelfgebruik zonder medisch advies brengt risico's met zich mee.
Mindfulness en psychologische interventies
Mindfulness, cognitieve gedragstherapie en andere psychologische aanpakken worden onderzocht voor hun invloed op stress, depressie en therapietrouw bij HIV.
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Onderzoeken geven aan dat psychologische steun en stressvermindering goed uitwerken op mentaal welzijn en medicijntrouw. Dit kan bijdragen aan betere behandelresultaten. Deze aanpakken vervangen geen antiretrovirale therapie, maar kunnen deze aanvullen. Veel behandelcentra bieden psychologische ondersteuning aan.
Probiotica en darmflora-interventies
Sommige onderzoeken richten zich op het herstel van de darmflora als mogelijke aanvulling bij HIV.
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
HIV veroorzaakt vaak schade aan de darmflora en darmbarrière. Onderzoeken naar probiotica en dieetinterventies zijn lopende, maar tot nu toe is geen definitief bewijs geleverd dat probiotica op zichzelf HIV-progressie voorkomen. Sommige probiotica kunnen wel bijdragen aan algemene darmgezondheid en comfort. Niet alle probiotica zijn veilig voor iedereen; bepaalde stammen kunnen problematisch zijn bij zeer laag aantal CD4-cellen.
Immuunactivering en interferontherapie (buiten antiretrovirale therapie)
Therapieën gericht op activering van het immuunsysteem, zoals hoog-dosis interferonen, zijn in het verleden onderzocht.
AfgeradeniBewezen onwerkzaam of schadelijk, of gevaarlijk in combinatie met je behandeling
Dit soort interventies zijn bijna volledig verlaten omdat ze niet effectief zijn gebleken en ernstige bijwerkingen hebben. De komst van moderne antiretrovirale therapie (HAART) maakte deze benadering overbodig. Deze middelen werken niet tegen HIV en kunnen je gezondheid schaden.
Gentherapie en 'virtual cell'-concepten
Wetenschappelijke onderzoeken verkennen radicale benaderingen zoals gentherapie en kunstmatige immune-celstructuren.
ExperimenteeliLoopt in studieverband, de uitkomst is nog onbekend
Dit zijn concepten in zeer vroeg onderzoeksstadium. Ze zijn niet beschikbaar voor patiënten en bevinden zich nog grotendeels in labstadia of voorbereidend dieronderzoek. Het is voorzichtig om dit als 'behandeling' aan te duiden; het is eerder onderzoek naar toekomstige mogelijkheden. Zolang deze niet klinisch beschikbaar zijn, zijn ze geen optie.
Acupunctuur
Acupunctuur wordt soms gebruikt voor symptoomverlichting, bijvoorbeeld tegen neuropathische pijn of maag-darmklachten.
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Kleine onderzoeken suggereren voorzichtige voordelen voor pijnverlichting en bepaalde symptomen. Acupunctuur heeft geen effect op virusonderdrukking. Bij zeer lage CD4-tellingen (onder de 200 cellen) moet extra voorzichtigheid worden betracht vanwege infectierisico. Wanneer je immuniteit hersteld is onder antiretrovirale therapie, kan acupunctuur veiliger worden toegepast.
Voeding en leefstijlveranderingen
Evenwichtige voeding, voldoende beweging en slaap worden algemeen aanbevolen als ondersteunend.
BewezeniOpgenomen in officiële richtlijnen, of goedgekeurd door EMA of FDA
Goed voedingspatronen en gezonde leefstijl ondersteunen immuunfunctie en algemeen welzijn. Dit is geen behandeling van HIV zelf, maar draagt bij aan kwaliteit van leven en medicijntrouw. Ondervoeding en gebreken moeten worden opgespoord en behandeld.
'Miraculous' kruiden en niet-erkende zogenaamde 'geneesmiddelen'
Online en in bepaalde landen circuleren advertenties voor kruiden, olieën of andere middelen die HIV zouden 'genezen' of 'cleansen'.
AfgeradeniBewezen onwerkzaam of schadelijk, of gevaarlijk in combinatie met je behandeling
Dit zijn zonder uitzondering onbewezen. Gebruik van dergelijke middelen kan antiretrovirale medicijnen onwerkzaam maken (via interacties of omdat je de echte therapie stopt), waardoor resistentie ontstaat en je gezondheid ernstig verslechtert. Veel van deze producten zijn onzuiver of vervuild. Wees alert op misleiding en verlies nooit het contact met je behandelteam.
---
_Deze informatie vervangt nooit het oordeel van een arts. Bespreek je situatie altijd met je eigen behandelaar._