# Voeding en diëten bij myelofibrose
Voeding speelt een rol in hoe mensen met myelofibrose zich voelen en hoe goed hun lichaam tegen de ziekte en behandeling bestand is. De laatste jaren wordt er meer onderzoek gedaan naar welke voedingskeuzes nuttig kunnen zijn. Dit tabblad beschrijft wat daarover bekend is.
Eiwitrijke voeding
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Eiwitrijke voeding betekent veel eten met veel proteïne: vlees, vis, eieren, zuivelproducten, peulvruchten en noten. Bij myelofibrose kan het belangrijk zijn genoeg eiwitten binnen te krijgen, omdat onderzoek aantoont dat albumine (een eiwit in het bloed) een rol speelt in hoe goed iemand tegen de ziekte bestand is.
Studies hebben aangetoond dat patiënten met een beter albumineniveau betere uitslagen hebben en langer overleven. Dit suggereert dat voldoende eiwitinname bijdraagt aan het behoud van spiermassa en algehele gezondheid. Onderzoek uit 2024 en 2025 toont aan dat albumine gebruikt kan worden om bij te houden hoe iemand op behandeling reageert. Een diëtist kan helpen zorgen dat je genoeg eiwitten binnenkrijgt op manieren die voor jou passen.
Risico's zijn minimaal, maar bij ernstige nierfunctiestoornissen (wat soms voorkomt bij myelofibrose) kan eiwitinname beperkingen hebben. Dit is iets om met je arts of diëtist te bespreken.
Ijzervermijding en ijzerbeperking
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Ijzer is een belangrijk mineraal, maar bij myelofibrose kan het lichaam moeite hebben met het reguleren van ijzerniveaus. Sommige patiënten krijgen regelmatig bloedtransfusies en stapelen ijzer op (ijzeroverlading). Ander onderzoek wijst erop dat ijzer de verschijnselen van de JAK2-mutatie (een belangrijke oorzaak van myelofibrose) kan verergeren.
Voeding met minder ijzer of het vermijden van bepaalde voedingsmiddelen rijke in ijzer is iets wat in sommige behandelplannen aan de orde kan komen. Dit zou vooral relevant zijn wanneer ijzeropslag gemeten is. Recent onderzoek (2023) toont aan dat ijzer een 'modifier' is van hoe myelofibrose zich gedraagt – het kan de ernst van symptomen beïnvloeden.
Dit is een zeer persoonlijk onderwerp en hangt af van je bloedwaarden en transfusieschema. Een diëtist met kennis van bloedziekten kan je helpen bepalen wat voor jou van toepassing is. Voeding volledig ijzerarm maken is niet verstandig; het gaat erom het juiste evenwicht te vinden.
Vitamine B12 en foliumzuur
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
B-vitamines, vooral B12 en foliumzuur (folaat), zijn belangrijk voor de aanmaak van rode bloedcellen. Bij myelofibrose, waar het beenmerg niet goed werkt, kunnen deze vitamines ontbreken.
Onderzoek uit 2024 toont aan dat B12-tekort zeldzaam maar ernstig kan zijn en zich kan voordoen met symptomen die op myelofibrose zelf lijken. Uit 2019 bekend onderzoek bleek dat B6-tekort bij veel patiënten met primaire en secundaire myelofibrose voorkomt. Dit suggereert dat B-vitaminmonitoring en mogelijk suppletie zinvol kan zijn.
Voeding rijker aan B12 (voornaamelijk in dierlijke producten) en foliumzuur (groen blad, peulvruchten, bepaalde graansoorten) kan ondersteunend werken. Als je een tekort hebt, zal je behandelaar waarschijnlijk suppletie voorstellen. Dit is veilig en kan helpen je energieniveaus te verbeteren en cytopenieën (te weinig bloedcellen) te verminderen.
Voeding ter ondersteuning van leverfunctie
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Myelofibrose kan op lange termijn de lever aantasten. De ziekte kan leiden tot afwijkingen in de bloedvaten van de lever (portale hypertensie), wat soms voedingsproblemen oplevert.
Uit 2022 onderzoek bleek dat voeding met bepaalde kenmerken kan helpen bij complicaties van de lever. Een voedingspatroon dat lever ondersteunt – laag in zout, laag in bepaalde soorten vetten, met voldoende vitamines – kan bijdragen aan beter welzijn. Een diëtist kan je helpen een eetpatroon samen te stellen dat hepatische gezondheid ondersteunt zonder streng of beperkt te voelen.
Dit is vooral relevant als je symptomen van leverontstekking (hepatitis) of leverfibrose hebt ontwikkeld, wat voorkomt bij een deel van de patiënten.
Mediterraan voedingspatroon
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Het mediterrane voedingspatroon – veel groente, fruit, noten, olijfolie, vis en beperkt rood vlees – wordt in veel onderzoeken naar chronische ziekten onderzocht. Dit patroon bevat veel antioxidanten en ontstekingsremmende stoffen.
Uit 2020 onderzoek naar levensstijlfactoren en myeloproliferatieve aandoeningen bleek dat bepaalde voedingspatronen samenhangen met een lager risico op deze ziekten. Hoewel dit onderzoek gericht op preventie, suggereert het dat dit patroon ook ondersteunend kan zijn voor iemand die al myelofibrose heeft.
Een voordeel is dat dit patroon flexibel, smakelijk en duurzaam is. Risico's zijn er niet, al moet je bij bepaalde andere aandoeningen (bijvoorbeeld nierproblemen) de samenstelling met een diëtist bespreken.
Periodiek vasten of intermittent fasting
OnbewezeniGeen wetenschappelijk bewijs dat het werkt
Periodiek vasten (het eten in een bepaald tijdvenster per dag) is populair voor algemene gezondheid. Bij myelofibrose is er echter geen direct onderzoek dat aantoont dat dit helpt.
Omdat myelofibrose al energie en voedingsstoffen van het lichaam vraagt, en veel patiënten met vermoeidheid en zwakte worstelen, is het risico dat vasten tot ondervoeding leidt niet klein. Zonder specifiek onderzoek is het voorzichtig om dit patroon niet aan te moedigen.
Als je dit wilt proberen, is voorzichtigheid geboden en moet je het bespreken met je arts en diëtist. Het mag niet leiden tot gewichtsverlies of verminderde voeding.
Ketogeen dieet
OnbewezeniGeen wetenschappelijk bewijs dat het werkt
Een ketogeen dieet is laag in koolhydraten en hoog in vetten. Dit dieet is onderzocht bij kanker en neurologische aandoeningen, maar niet specifiek bij myelofibrose.
Er zijn geen studies die aantonen dat een ketogeen dieet bij myelofibrose helpt. Bovendien kan dit dieet streng zijn en risico's inhouden (bijvoorbeeld nierstenen, verstoorde elektrolyten) die bij myelofibrose extra zorgwekkend kunnen zijn. Dit patroon wordt niet aanbevolen zonder zeer sterke individuele redenen en nauw toezicht.
Complementair eten en kruidensupplementen
Onderzocht (maar voorzichtigheid nodig)
Veel patiënten met myelofibrose proberen complementaire en alternatieve geneesmiddelen (CAM), waaronder kruiden en voedingssupplementen. Uit 2026 onderzoek naar patiëntervaringen bleek dat veel mensen dit proberen.
Het probleem is dat veel van deze stoffen kunnen interfereren met JAK-inhibitoren (de gangbare behandeling) en andere medicijnen. Sommige kruiden beïnvloeden hoe het lichaam medicijnen afbreekt. Dit kan je behandeling minder effectief maken of bijwerkingen erger maken.
Alles wat je als supplement neemt – kruiden, vitamines boven normaal niveau, poeder – moet je van tevoren met je arts of ziekenhuisfaracist bespreken. Ze kunnen controleren of het veilig is naast je medicijnen.
---
**Tot slot:** Voedingskeuzes bij myelofibrose zijn maatwerk. Ze horen thuis in je totale behandelplan en moeten worden afgestemd op je bloedwaarden, symptomen, bijwerkingen van medicijnen en eventuele andere aandoeningen. Veel ziekenhuizen hebben inmiddels diëtisten of voedingsdeskundigen die ervaring hebben met bloedkankers en myeloproliferatieve ziekten. Een recente studie (2026) toonde aan dat telehealth-begeleiding door diëtisten bij deze aandoeningen uitvoerbaar en nuttig is. Bespreek je voedingskeuzes altijd met je eigen behandelaar of een gespecialiseerde diëtist.
_Deze informatie vervangt nooit het oordeel van een arts. Bespreek je situatie altijd met je eigen behandelaar._