# Voeding bij multipel myeloom
Voeding speelt een ondersteunende rol in de behandeling van multipel myeloom. Het onderzoek naar specifieke voedingspatronen bij deze ziekte groeit, vooral in relatie tot bijwerkingen van nieuwe therapieën, de gezondheid van het darmmicrobioom en het vermogen van het lichaam om behandeling goed te verdragen. Dit tabblad beschrijft welke voedingsbenaderingen worden onderzocht en wat daar tot nu toe over bekend is.
Mediterraan voedingspatroon
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Het mediterraan voedingspatroon bestaat uit veel groente, fruit, volgranen, vis, olijfolie en matige hoeveelheden zuivelproducten, met beperkt rood vlees. Dit patroon staat erom bekend ontstekingen in het lichaam te kunnen dempen en het immuunsysteem te ondersteunen.
Bij multipel myeloom is specifiek onderzoek naar dit patroon nog beperkt, maar omdat veel myeloompatiënten behandelingen krijgen die hun immuunsysteem belasten (zoals kankercellen-dödende medicijnen en CAR-T-celtherapie), worden voedingspatronen die ontstekingen kunnen helpen reguleren regelmatig besproken. Huisartsen en diëtisten raden dit patroon in de praktijk aan als basis, vooral omdat het ook goed bevattelijk is voor mensen die moeite hebben met eten (wat veel myeloompatiënten overkomen).
Specifieke studies naar het mediterraan voedingspatroon en multipel myeloom zelf zijn schaars; het patroon wordt echter als algemeen gunstig ervaren omdat het flexibel is en zich laat aanpassen aan individuele verdraging.
Eiwitrijke voeding
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Eiwitrijke voeding bevat verhoudingsgewijs meer eiwit uit bronnen als vlees, vis, eieren, zuivel, noten, legumes en granen. Bij myeloom is eiwit belangrijk omdat veel behandelingen op cellen mikken en het lichaam extra bouwstoffen nodig heeft voor herstel.
Uit onderzoek blijkt dat voedingssamenstelling – inclusief eiwitinname – bij myeloompatiënten die intensieve behandelingen ondergaan (zoals CAR-T-celtherapie) een rol speelt in hoe goed ze die behandeling verdragen en hoe snel ze herstellen. Patiënten met beter voedingsstatus hebben in sommige studies minder complicaties. Eiwit helpt ook tegen spierafbraak, wat veel gebeurt bij langdurige ziekte.
Het is echter belangrijk voorzichtig te zijn: te veel eiwitafbraak in het lichaam kan bij myeloom ook problemen geven (omdat tumorcellen eiwitachtige stoffen produceren). Een diëtist kan helpen bepalen wat passend is.
Voeding aangepast aan smaakveranderingen
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Veel myeloompatiënten – vooral degenen die immunotherapie krijgen – ondervinden veranderingen in smaak en geur. Voedsel kan metaalachtig smaken, te bitter of juist flauw worden. Recente onderzoeken richten zich op hoe voedingssamenstelling en bepaalde voedselcomponenten (natuurlijke stoffen die smaak kunnen helpen herstellen) deze bijwerking kunnen verzachten.
Uit onderzoek (2026) naar immunotherapie-gerelateerde smaakveranderingen (dysgeusia) blijkt dat microbioomgezondheid (de bacteriën in je darm) en voedingskeuzen samenspelen. Patiënten met meer variatie in hun voeding en gezondere darmbacteriën herstellen sneller van smaakstoornissen.
Praktisch gezien kan aanpassingen aan voedsel – zacht, voedzaam, maar ook aantrekkelijk bereid – helpen voeding meer toestaan. Dit is echter heel persoonlijk.
Voeding ter ondersteuning van het darmmicrobioom
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Het microbioom – de verzameling bacteriën in je darm – speelt een rol in hoe goed het immuunsysteem werkt en hoe je lichaam medicijnen verwerkt. Bij myeloompatiënten die intensieve behandelingen krijgen, kan het microbioom beschadigd raken.
Voeding met veel vezels (groente, volgranen, fruit) en fermenteerde producten (yoghurt, zuurkool) helpt gezonde darmbacteriën groeien. Bij myeloom wordt onderkend dat patiënten met een gezonder microbioom beter op therapieën reageren en minder ernstige bijwerkingen hebben.
Dit is echter nog een groeiend onderzoeksveld; richtlijnen zijn niet eenduiding en moeten per patiënt afgestemd worden.
Voeding met antioxidanten
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Antioxidanten zijn natuurlijke stoffen in voeding (uit groente, fruit, noten, thee) die schadelijke stoffen in lichaamscellen kunnen neutraliseren. Omdat myeloom en de behandeling ervan ontstekingsreacties en celschade veroorzaken, lijkt antioxidantbescherming logisch.
Onderzoek naar bloedmarkers bij myeloompatiënten toont aan dat redoxstatus (de balans tussen schadelijke en beschermende stoffen) verstoord is. Voeding met veel antioxidanten kan deze balans helpen herstellen. Dit is echter geen wondermiddel; het doel is ondersteuning van het lichaam naast de behandeling.
Let op: zeer hoge supplementdoses van bepaalde antioxidanten kunnen soms interfereren met bepaalde chemotherapieën. Dit moet altijd met een arts worden besproken.
Calorierijke voeding bij gewichtsverlies
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Bij multipel myeloom verliezen veel patiënten ongewild gewicht doordat ze minder kunnen eten, misselijkheid hebben, of de ziekte veel energie kost. Calorierijke voeding – niet noodzakelijk meer, maar voeding met meer energie per hap – helpt dit tegen te gaan.
Dit kan bereikt worden met gezonde vetten (olijfolie, noten, avocado), volle zuivel, en energiedichte gezonde voedingsmiddelen. Het doel is voeding toestaan zonder overbelasting.
Gewichtsbehoud is belangrijk omdat ondergewicht complicaties en verminderde behandeltoelerance geeft.
Voeding met inbeperking van bepaalde mineralen
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Bij multipel myeloom kunnen nierfunctie en mineraalhuishouding verstoord raken. Sommige patiënten hebben last van calciumophoping of fosfaatproblemen. Individuele voedingsaanpassingen – bijvoorbeeld beperking van bepaalde mineralen – kunnen nodig zijn.
Dit is echter sterk afhankelijk van de huidige bloedwaarden en de fase van de ziekte. Een diëtist en nefroloog kunnen hier samen advies geven.
Vasten of periodiek vasten
ExperimenteeliLoopt in studieverband, de uitkomst is nog onbekend
Periodiek vasten – perioden zonder voeding afgewisseld met normale voeding – wordt onderzocht voor kankerbehandeling, inclusief bij myeloom. De theorie is dat vasten tumorcellen kwesbaarder kan maken voor therapie en het lichaam helpt herstellen.
Onderzoek is echter beperkt en voorzichtig. Bij myeloom, waar voeding al moeizaam kan zijn, kan strikte vasten risicovol zijn. Geen onderzoek bij myeloom specifiek steunt momenteel periodiek vasten als standaardpraktijk.
Dit mag alleen onder medische begeleiding overwogen worden.
---
**Voedingskeuzes bij multipel myeloom zijn sterk maatwerk.** Ze hangen af van je huidige voedingsstatus, welke behandeling je krijgt, je nierfunctie, je bloedwaarden en hoe je lichaam voeding verdraagt. Een diëtist, bij voorkeur iemand met ervaring in oncologie, kan je helpen een plan maken dat past bij jouw situatie en voorkeuren. Sterker nog: voedingsondersteuning kan onderdeel zijn van je behandelteam.
_Deze informatie vervangt nooit het oordeel van een arts. Bespreek je voedingskeuzes altijd met je eigen behandelaar of een gespecialiseerde diëtist._