# Alternatieve behandelwijzen bij levercirrose
Mensen met levercirrose zoeken soms naar aanvullingen op of alternatieven voor de standaardbehandeling. Dit tabblad beschrijft wat onderzoek heeft opgeleverd over verschillende aanpakken buiten de reguliere geneeskunde.
Traditionele Chinese geneeskunde (TCM) – kruidenpreparaten
Verschillende TCM-formuleringen zijn onderzocht op hun mogelijke effect op leverfibrosis en cirrose. Voorbeelden zijn Fuzheng Huayu-tabletten, Jianpi Huayu-decoctie, Huaganjian-decoctie en Qi Wei Zhi Gan-formuleringen. Deze preparaten worden traditioneel ingezet om levernarweefsel (fibrose) tegen te gaan en de normale leverfunctie te ondersteunen.
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Onderzoeken in dieren en in celkulturen hebben aangetoond dat bepaalde bestanddelen van deze formuleringen betrokken zijn bij processen die levernarweefsel kunnen afremmen. Enkele studies bij mensen met hepatitis B en cirrose suggereren dat Fuzheng Huayu-tabletten mogelijk helpen voorkomen dat de ziekte verder verslechtert na de eerste symptomen van aftakeling. Dit is echter nog niet genoeg onderzocht voor een definitieve aanbeveling. De werkzaamheid, de juiste dosis en de langetermijnveiligheid zijn nog niet helder. TCM-preparaten kunnen bovendien wisselwerken met andere medicijnen en zijn niet overal gelijk van kwaliteit.
Pien-Tze-Huang
Dit is een traditioneel Chinees mengsel dat onder meer lever-ondersteunende kruiden en stoffen bevat. In dierproeven remde het de verspreiding van kanker naar de lever en leek het de ontstekingsreactie en littekenvorming in het leverweefsel af te remmen.
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Het onderzoek betreft vooralsnog proefdiermodellen. Studies bij mensen met cirrose ontbreken. Of en hoe dit middel werkelijk bij patiënten helpt, is dus nog onbekend.
Ashwagandha (Withania somnifera)
Ashwagandha is een plant uit de Indiase Ayurveda-traditie. Het wordt soms gepromoot voor lever- en immuunondersteuning. Een recent overzicht heeft echter gewaarschuwd voor leverschadiging die in verband is gebracht met ashwagandha-inname.
AfgeradeniBewezen onwerkzaam of schadelijk, of gevaarlijk in combinatie met je behandeling
Hoewel ashwagandha in sommige kringen als "natuurlijk" en veilig wordt beschouwd, zijn er gerapporteerde gevallen van ernstige leverschade, in enkele gevallen zelfs levertransplantatie vereist. Voor iemand met een al beschadigde lever vormt dit een extra risico. Het gebruik ervan kan gevaarlijk zijn, zeker zonder toezicht.
Prismatomeris tetrandra
Dit is een plant uit de traditionele Aziatische geneeskunde. Onderzoeken in dieren hebben aangetoond dat bepaalde bestanddelen levernarweefsel kunnen afremmen en ontstekingsprocessen kunnen verminderen.
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Tot nu toe zijn alleen dierstudies verricht. Of dit werkelijk bij mensen met cirrose helpt, is niet onderzocht.
Aloe emodin (uit Cassiae semen)
Dit is een stof die voorkomt in bepaalde plantenextracten. In laboratoriumonderzoek remde het de vermenigvuldiging van hepatitis B-virus en ondersteunde het bepaalde immuunfuncties.
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
De effecten zijn aangetoond in celkweek en proefdieren. Onderzoeken bij mensen ontbreken. Voor iemand met hepatitis B-gerelateerde cirrose zou dit in theorie interessant kunnen zijn, maar dit is nog lang niet bewezen.
Algemene opmerkingen over TCM en kruidenpreparaten
Veel TCM-formuleringen zijn interessant vanuit wetenschappelijk oogpunt, omdat ze chemische stoffen bevatten die in laboratoriumonderzoeken leverfibrosis kunnen afremmen. Dit betekent echter niet automatisch dat ze bij mensen werkzaam zijn. Het gat tussen celonderzoek en diermodellen enerzijds en werkelijkheid bij patiënten anderzijds is groot.
Bovendien:
- Veel TCM-preparaten zijn niet gestandaardiseerd; de samenstelling varieert per fabrikant.
- Ze kunnen wisselwerken met medicijnen die voor levercirrose of andere aandoeningen worden gebruikt.
- Ze kunnen de lever extra belasten, vooral als de functie al verminderd is.
- Voor iemand met gevorderde cirrose kunnen onverwachte effecten ernstig zijn.
Voedingssupplementen en voedingsstoffen
Veel mensen denken dat bepaalde vitamines, mineralen of kruidenextracten de lever kunnen beschermen of herstellen. Regelmatig onderzocht zijn onder meer silymarine (uit ziekenbes), selenium, vitamines A, C, E en D.
Onderzocht (voor bepaalde stoffen)
Sommige voedingsstoffen hebben in onderzoek gunstige effecten op leverontsteking en fibrose laten zien. Echter: tegendeel toch hoge doseringen van bepaalde vitamines (vooral vitamine A) kunnen schadelijk zijn voor iemand met cirrose. Voor anderen is het bewijs zwak. Een arts kan advies geven of bepaalde supplementen in jouw situatie veilig zijn.
Acupunctuur
Acupunctuur wordt soms als ondersteuning bij leveraandoeningen aangeboden.
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Er zijn aanwijzingen dat acupunctuur leverontsteking en pijn kan verlichten, maar dit is nog niet goed onderzocht specifiek voor cirrose. Fysieke risico's zijn klein, maar het mag de noodzakelijke medische behandeling niet vervangen.
Hepatoprotectieve ("leverbeschermende") middelen
Dit zijn stoffen die worden voorgesteld om de lever te beschermen of herstellen. Velen zijn grotendeels onbewezen.
Onbewezen (voor meeste)
Veel zogenaamde leverbeschermers verkocht in voedingssupplementen hebben geen solide bewijs achter zich. Enkele (bijvoorbeeld bepaalde penoxyfiline-preparaten) hebben gematigd bewijs, maar zijn geen standaardbehandeling geworden. Voor cirrose in gevorderde stadia hebben ze weinig tot geen effect.
Waarom voorzichtigheid geboden is
Bij gevorderde levercirrose is de lever al ernstig aangetast. Een aangedane lever kan medicijnen en stoffen minder goed afbreken, zodat ze zich kunnen ophoopen. Dit verhoogt het risico op bijwerkingen. Ook: cirrose heeft ernstige complicaties nodig die alleen reguliere medische zorg goed aanpakt (bloedingen, vloeiestofophoping, verandering van bewustzijn).
Alternatieve middelen kunnen de nood naar reguliere behandeling vertragen, met gevaarlijke gevolgen.
---
_Deze informatie vervangt nooit het oordeel van een arts. Bespreek je situatie altijd met je eigen behandelaar._