# Alternatieve behandelwijzen bij chronische lymfatische leukemie
Bij CLL zoeken patiënten soms naar aanvullingen op of alternatieven voor de reguliere behandeling. Hieronder volgt een overzicht van benaderingen die buiten de standaardzorg vallen, met een eerlijke beschrijving van wat er over bekend is.
Mind-body interventies
Recent onderzoek heeft gekeken naar de effecten van geest-lichaam-interventies (zoals meditatie, mindfulness, begeleide ontspanning en yoga) speciaal bij CLL-patiënten die nog niet onder behandeling zijn (de zogenoemde watch-and-wait fase).
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Enkele kleinere studies hebben gevonden dat dergelijke interventies kunnen samenhangen met langzamer groeiende lymfocyten en mogelijk langer uitstel van het moment waarop behandeling nodig wordt. De effecten lijken sterker wanneer deelnemers regelmatig en gedurende een langere periode meedoen. Dit onderzoek betreft vooral de psychologische en immuunbiologische gevolgen van geleide ontspanning, niet het beïnvloeden van de kanker zelf.
Het is belangrijk te weten dat deze bevindingen op kleine groepen berusten en dat mind-body interventies de ziektevrij periode verlengen, maar naar huidige kennis niet de ziekte zelf genezen of verhelpen. Ze kunnen wel helpen met stress en kwaliteit van leven tijdens afwachting.
Plantaardige en voedingssupplementen
Veel CLL-patiënten gebruiken kruidensupplementen of voedingsmiddelen als aanvulling. Een recent landelijk onderzoek onder Amerikaanse patiënten liet zien dat veel patiënten met dergelijke middelen experimenteren, maar slechts een klein deel hierover openlijk met hun hematolog spreekt.
Onderzocht (deels)
Voor enkele stoffen — zoals berberine (uit gele bastaard-berberis) en thymoquinone (uit zwartkomijnzaad) — bestaan laboratoriumbevindingen dat ze in celkweken bepaalde leukemiecellen kunnen remmen. Deze onderzoeken gebeuren echter buiten het menselijk lichaam, in geïsoleerde cellen, en zeggen niets over werkzaamheid in een patiënt.
Apigenine (een voedingsstof uit plant flavonoïden) is onderzocht op mogelijke wisselwerking met bepaalde medicijnen die bij CLL worden gebruikt, zoals dasatinib.
**Belangrijk:** Veel plantaardige middelen kunnen ernstig in wisselwerking treden met CLL-medicijnen, in het bijzonder met BTK-remmers (zoals ibrutinib) en tyrosinekinase-remmers. Dit kan zowel de werkzaamheid van het geneesmiddel verkleinen als bijwerkingen versterken. Voor elke supplement is het echt noodzakelijk om de behandelaar in te lichten.
Bepaalde voedingsstoffen en metabolisme
Onderzoek in genetische epidemiologie heeft aanwijzingen gevonden dat bepaalde stofwisselingspaden (zoals sphingolipidemetabolisme) theoretisch met lymfoomontwikkeling kunnen samenhangen.
ExperimenteeliLoopt in studieverband, de uitkomst is nog onbekend
Dit soort onderzoek leidt nog niet tot aanbevelingen voor patiënten. Het geeft wetenschappers alleen aanknopingspunten voor verder onderzoek. Er is geen bewijs dat wijziging van voeding of inname van specifieke voedingsstoffen het ziekteproces bij CLL beïnvloedt.
Homeopathie en traditionele Chinese medicijn
Deze benaderingen worden soms genoemd in internet-communities rond CLL.
OnbewezeniGeen wetenschappelijk bewijs dat het werkt
Er is geen onderzoek dat aantoont dat homeopathische middelen of traditionele Chinese formulaties CLL kunnen remmen of genezen. Voor sommige TCM-preparaten geldt bovendien dat ze giftige stoffen kunnen bevatten of met medicijnen kunnen interfereren.
Het belang van openheid
Een recente enquête toonde aan dat veel patiënten met CLL supplementen gebruiken maar dit niet altijd delen met hun arts. Dit kan gevaarlijk zijn: sommige kruiden en voedingsstoffen kunnen de werking van CLL-medicijnen ernstig verstoren, of giftige bijwerkingen veroorzaken in combinatie met chemo- of gerichtetherapie.
Het is daarom van cruciaal belang om met je behandelaar te bespreken welke supplementen, kruiden, vitamines of diëtaire veranderingen je overweegt of al gebruikt — ongeacht of je denkt dat ze 'natuurlijk' en daarom veilig zijn.
---
_Deze informatie vervangt nooit het oordeel van een arts. Bespreek je situatie altijd met je eigen behandelaar._