# Voeding en diëten bij longfibrose (IPF)
Bij longfibrose (idiopathische longfibrose, IPF) speelt voeding een ondersteunende rol. De longen worden ontstoken en vernoemd, waardoor het lichaam extra energie en bepaalde voedingsstoffen nodig heeft. Onderzoek toont aan dat voedingsstatus – hoe goed je lichaam voorzien is van essentiële stoffen – samenhangt met het verloop van de ziekte en hoe het lichaam op medicijnen reageert. Dit tabblad beschrijft welke voedingsbenaderingen bij IPF worden onderzocht en wat daarvan bekend is.
Eiwitrijke voeding
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Eiwitrijke voeding betekent dagelijks voldoende eiwit eten uit bronnen als vis, vlees, eieren, zuivel, peulvruchten en noten. Eiwit is essentieel voor spierkracht en voor herstel van weefsel.
Bij IPF-patiënten is ondervoeding en verlies van spiermassa een veel voorkomend probleem. Onderzoek uit 2026 toont aan dat de zogeheten 'prognostische voedingsindex' (een maat die rekening houdt met eiwitinname, lichaamssamenstelling en ontstekingsmarkers) sterk samenhangt met overleving en verloop van IPF. Patiënten met een slechtere voedingsstatus hadden kortere overlevingsduren. Dit suggereert dat voldoende eiwit belangrijk is, vooral omdat IPF chronische ontsteking veroorzaakt die het lichaam meer energie kost.
Risico's zijn niet bekend, maar zorg ervoor dat je nierstatus regelmatig wordt gecontroleerd als je veel eiwit eet, vooral als je andere ziektes hebt.
Mediterraan voedingspatroon
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Het mediterraan voedingspatroon is gericht op veel groente, fruit, volkoren granen, olijfolie, vis en beperkte hoeveelheden vlees. Dit patroon is arm aan geraffineerde suiker en geprocesseerde voedsel.
Onderzoek van 2026 ('Life's Essential 8') onderzocht een uitgebreid gezond voedingspatroon en beweging, en vond aanwijzingen dat dit patroon gerelateerd is aan een langzamer verloop van chronische longziektes, waaronder fibrose. Het mediterraan patroon bevat veel anti-oxidanten (uit groente en olijfolie) die potentieel ontstekingsreacties kunnen remmen – iets wat bij IPF relevant is omdat ontsteking een belangrijke rol speelt.
Specifiek onderzoek naar olijfolie en IPF is uitgevoerd in de MADIET-trial (2026), waarin patiënten met IPF die pirfenidone (een veelgebruikt medicijn) namen, extra olijfolie kregen. Dit bleek maagdarmstoornissen (een veel voorkomend bijeffect van pirfenidone) te verminderen, vermoedelijk omdat olijfolie de darmgezondheid steunt.
Geen bekende risico's specifiek voor IPF, maar het patroon vereist planning en kunnen koken.
Periodiek vasten en intermittent fasting
ExperimenteeliLoopt in studieverband, de uitkomst is nog onbekend
Periodiek vasten houdt in dat je bepaalde periodes geen voedsel eet en alleen water of ongezoete dranken tot je neemt. Dit kan dagelijks zijn (bijvoorbeeld 16 uur vasten per dag) of op bepaalde dagen.
Er is geen direct onderzoek naar periodiek vasten bij IPF gepubliceerd. De mechanismen die vasten ondersteunt – bijvoorbeeld autofagie (lichaamscellen die zelf afbraak en vernieuwing doen) en reductie van chronische ontsteking – zijn theoretisch relevant voor fibrotische longziektes. Maar dit is tot nu toe niet in IPF-patiënten onderzocht.
Risico's zijn aanzienlijk: IPF-patiënten hebben vaak al eetproblemen (door vermoeidheid of bijwerkingen van medicijnen) en kunnen snel ondervoed raken. Vasten zou dit verergeren. Dit dieet is NIET aan te raden zonder sterke medische begeleiding.
Ketogeen dieet
OnbewezeniGeen wetenschappelijk bewijs dat het werkt
Een ketogeen dieet beperkt koolhydraten sterk en focust op vetten en eiwit, zodat het lichaam in een metabolische toestand (ketose) terecht kan komen waarbij vet wordt afgebroken voor energie.
Er is geen onderzoek naar ketogeen dieet bij IPF. Theoretische voordelen (verminderde ontstekking, verbeterde mitochondriale functie) zijn niet aangetoond in deze populatie. Het risico is dat het dieet moeilijk vol te houden is, eiwitinname niet automatisch genoeg is, en het zware vraag stelt aan nieren en spijsvertering – allemaal aspecten die bij IPF aandacht nodig hebben.
Dit dieet is NIET geadviseerd voor IPF-patiënten zonder uitdrukkelijke supervisie.
Voeding met antioxidanten en anti-ontstekingsvoedsel
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Dit patroon benadrukt voeding die veel antioxidanten bevat: bijvoorbeeld bessen, donkere bladgroenten (spinazie, koolraap), noten, theekruiden (groene thee), en vette vis (zalm, makreel). Het doel is ontsteking in het lichaam tegen te gaan.
IPF gaat gepaard met chronische longontsteking en oxidatieve stress (schadelijke vrije radicalen). Onderzoek van 2026 naar bloedeiwitten (proteomics) toont aan dat bepaalde ontstekingsmarkers sterk samenhangen met uitkomsten bij IPF. Hoewel dit onderzoek niet direct voeding testte, wijst het erop dat het remmen van ontsteking relevant is. Antioxidant-rijke voeding wordt in richtlijnen voor longziektes vaak aanbevolen, ook omdat het veelal samengaat met beter gewicht en spierkracht.
Geen bekende risico's; veel antioxidant-rijke voeding is standaardadvies voor chronische ziektes.
Voeding en medicijnbijwerkingen
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Een specifieke bevinding: pirfenidone en nintedanib – twee veel voorkomende IPF-medicijnen – veroorzaken vaak misselijkheid, braken en diarree. Onderzoek (MADIET-trial, 2026) toonde aan dat toevoeging van olijfolie aan het dieet deze darmsymptomen aanzienlijk verminderde. Dit suggereert dat bepaalde voedingskeuzes kunnen helpen medicijnen beter te verdragen.
Voedingspatronen die mild zijn voor de maag (regelmatig eten, beperkt vet, beperkt scherpkruid) kunnen helpen. Dit is echter zeer persoonlijk; wat één iemand goed verdraagt, kan voor een ander lastig zijn.
---
**Tot slot:** voedingskeuzes bij IPF zijn maatwerk. Je voedingsstatus – je eiwitinname, je gewicht, je spierkracht – beïnvloedt hoe je lichaam tegen de ziekte opgewassen is en hoe goed medicijnen werken. Het is sterk aan te raden dit te bespreken met je longarts en idealiter met een diëtist die ervaring met IPF heeft. Die kan kijken naar wat jij eet, hoe je je voelt en hoe je medicijnen verdraagt, en zo een plan maken dat voor jouw situatie past.
_Deze informatie vervangt nooit het oordeel van een arts. Bespreek je situatie altijd met je eigen behandelaar._