# Behandelwijzen bij hartklepaandoeningen
De behandeling van hartklepaandoeningen hangt af van welke klep aangedaan is, hoe ernstig de aandoening is, en hoe goed het hart nog functioneert. Vaak begint de behandeling met observatie en medicijnen, en gaat later over op een ingreep als de klep steeds slechter gaat werken. Dit tabblad beschrijft de reguliere behandelingen per fase.
Observatie en medicijnen in vroege stadia
Veel hartklepaandoeningen gaan in het begin niet gepaard met klachten. In deze fase wordt de aandoening meestal gevolgd met regelmatige echo's (geluidsonderzoeken van het hart). Het doel is te zien of de klep slechter wordt of zich stabiel houdt.
Als de klep wel begint uit te vallen maar het hart nog goed functioneert, kunnen bepaalde medicijnen helpen:
**Lage bloeddruk** kan ervoor zorgen dat een lekkende klep minder zwaar belast wordt. Dit gebeurt onder begeleiding van een cardioloog.
BewezeniOpgenomen in officiële richtlijnen, of goedgekeurd door EMA of FDA
ACE-remmers en soortgelijke middelen worden soms gegeven bij bepaalde klepafwijkingen, vooral bij ernstige lekkage waarbij het hart moet pompen. Ze helpen het hart minder hard te laten werken. Deze medicijnen kunnen bijwerkingen hebben zoals hoesten, duizeligheid of lage bloeddruk. Ze worden altijd onder medisch toezicht gebruikt.
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Voor veel hartklepaandoeningen geldt: medicijnen kunnen klachten verminderen en het hart ontlasten, maar kunnen niet voorkomen dat de klep uiteindelijk vervangen of gerepareerd moet worden.
Percutane (kathetergebaseerde) ingrepen
Bij modern onderzoek en behandeling is een groeiend deel van de behandelingen kathetergebaseerd: de arts voert dunne buisjes (katheters) in via een bloedvat, zonder het borstkas open te snijden.
**Transcatheter aorta valve implantation (TAVI)**
Dit is een procedure waarbij een nieuwe hartklepprothese via een katheter in de aortaklep wordt geplaatst. De nieuwe klep wordt ingesteld waar de oude zit. Dit gebeurt onder röntgenbegeleiding en/of CT-begeleiding (scans die zeer nauwkeurig helpen bij het plaatsen).
BewezeniOpgenomen in officiële richtlijnen, of goedgekeurd door EMA of FDA
TAVI wordt meestal toegepast bij ernstige aortastenos (vernauwing van de aortaklep) wanneer operatie een groter risico vormt. Voordelen zijn dat de ingreep minder belastend is dan open-hartchirurgie.
Mogelijke complicaties zijn ontstekingen van de hartklepprothese (endocarditis), lekkage rond de prothese, hartritmestoornissen, beschadiging van bloedvaten, en in zeldzame gevallen beroerte. Ook kunnen longproblemen (zoals interstitiële longziekte) de ingreep riskanter maken.
Nieuwe navigatietechnieken, zoals intraprocedurele CT-fluoroscopybeeldfusie, helpen de plaatsing steeds nauwkeuriger te maken, maar zijn nog niet overal standaard.
**Transcatheter mitral edge-to-edge repair (TEER)**
Dit is een procedure waarbij een 'klem' of 'clip' wordt aangebracht tussen de twee slippen van de mitralisklep, zodat ze beter tegen elkaar sluiten. Dit helpt vooral bij mitralislekkage.
BewezeniOpgenomen in officiële richtlijnen, of goedgekeurd door EMA of FDA
De procedure wordt onder echo en röntgenbegeleiding uitgevoerd. Ze is minder invasief dan chirurgie. Complicaties kunnen ontstekingen van de hartklepprothese en lekkages zijn.
**Transcatheter pulmonalis valve replacement (TPVR)**
Dit is een katheteringreep waarbij een nieuwe hartklepprothese in de longarterieklep wordt geplaatst. Dit wordt vooral gedaan bij patiënten die eerder al chirurgische pulmonalisklep-vervangingen hebben gehad en opnieuw een nieuwe klep nodig hebben.
BewezeniOpgenomen in officiële richtlijnen, of goedgekeurd door EMA of FDA
De procedure is minder belastend dan opnieuw opereren. Risico's lijken vergelijkbaar met TAVI.
**Transcatheter tricuspidalis valve replacement (TTVR)**
Dit is een nieuwe procedure voor de tricuspidalisklep (rechterklepklep). Ze bevindt zich nog in het onderzoeksstadium en wordt voornamelijk in studieverband toegepast.
ExperimenteeliLoopt in studieverband, de uitkomst is nog onbekend
Chirurgische klepherstel en -vervanging
Open-hartchirurgie is nog altijd de standaardbehandeling voor veel patiënten, vooral jongeren en diegenen met lage operatierisico's.
**Mitraliskleprepair (herstel)**
De chirurg probeert de mitralisklep te herstellen in plaats van te vervangen. Dit kan gebeuren door slippen vast te zetten, de klep smaller te maken, of andere technieken. Minimaal invasieve benadering (via kleinere snedes) wordt steeds vaker gebruikt.
BewezeniOpgenomen in officiële richtlijnen, of goedgekeurd door EMA of FDA
Voordeel is dat de eigen klep blijft werken. Risico's zijn dezelfde als bij elke open-hartoperatie: infecties, bloedverlies, hartritmestoornissen, en zeldzaam beroerte. Herstelperiode duurt meestal enkele weken tot maanden.
Nieuwere technieken, zoals robotisch ondersteund herstel, kunnen precisie vergroten.
**Hartklepvervanging (chirurgisch)**
Een beschadigde klep wordt verwijderd en vervangen door een prothese. Dit kan een mechanische klep zijn (kunstmatig, zeer duurzaam, maar vereist bloedverdunners) of een biologische klep (van dier of menselijk weefsel, minder duurzaam, geen verdunners nodig meestal).
BewezeniOpgenomen in officiële richtlijnen, of goedgekeurd door EMA of FDA
De keus hangt af van leeftijd, nierfunctie, bloedingrisico en voorkeur. Risico's liggen in dezelfde lijn als klepherstel. Bij mechanische kleppen is levenslange anticoagulatietherapie (bloedverdunning) nodig, met controles van de bloedstolling. Bij biologische kleppen kan jaren later duurverschijning optreden, waarna heroperatie nodig kan zijn.
**Aortastenos-chirurgie**
Als de aortaklep ernstig vernauwd is en de patiënt niet geschikt is voor TAVI, kan chirurgische vervanging of in zeldzame gevallen verruiming plaatsvinden.
BewezeniOpgenomen in officiële richtlijnen, of goedgekeurd door EMA of FDA
Dezelfde principes van prothesekeus gelden.
Hartrevalidatie na ingreep
Na zowel kathetergebaseerde als chirurgische ingrepen volgt meestal hartrevalidatie: begeleide oefening en educatie, in een kliniek of thuis.
BewezeniOpgenomen in officiële richtlijnen, of goedgekeurd door EMA of FDA
Dit helpt het hart weer sterk te worden en patiënten zelfvertrouwen terug te geven. Thuis gebaseerde programma's worden steeds meer onderzocht en lijken voor veel mensen goed werkzaam.
Levenslange controle en medicijnen
Ongeacht welke behandeling, patiënten met hartklepaandoeningen hebben meestal regelmatige controles nodig (echocardiogram, arts bezoek).
Bij bepaalde ingrepen zijn specifieke medicijnen nodig:
- **Anticoagulantia (bloedverdunners)** bij mechanische hartklepprothesen (standaard behandeling).
BewezeniOpgenomen in officiële richtlijnen, of goedgekeurd door EMA of FDA
- **Antistollingsprofylaxe** soms kort na ingreep om bloedstolsels te voorkomen.
BewezeniOpgenomen in officiële richtlijnen, of goedgekeurd door EMA of FDA
- **Antibioticaprofylaxe** (preventieve antibiotica) vóór bepaalde ingrepen bij patiënten met hoog risico op hartklepontsteking, al is hier discussie over het belang ervan.
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Diabeten en aortastenos
Recent onderzoek wijst erop dat type 2-diabetes geassocieerd is met snellere progressie van aortastenos. Dit betekent dat diabeten sterker in de gaten gehouden moeten worden en mogelijk eerder behandeling nodig kunnen hebben. Dit verandert niet de soort behandeling, maar benadrukt het belang van regelmatige controles.
Bijzondere situaties
**Hartmyxoma (tumor) veroorzakend klepsymptomen**
In zeldzame gevallen veroorzaakt een goedaardige harttumor (myxoma) functiestoornissen van de klep. Dit kan met minimaal invasieve chirurgie worden verwijderd.
BewezeniOpgenomen in officiële richtlijnen, of goedgekeurd door EMA of FDA
**Infect endocarditis (hartklepontsteking)**
Dit is een ernstige infectie van hartkleppen, vaak door bacteriën. Antibiotica zijn het eerste middel. Als de infectie niet onder controle komt of grote schade aanricht, is chirurgische ingreep nodig. Dit is een spoednota.
BewezeniOpgenomen in officiële richtlijnen, of goedgekeurd door EMA of FDA
---
_Deze informatie vervangt nooit het oordeel van een arts. Bespreek je situatie altijd met je eigen behandelaar._