# Voeding en diëten bij glioblastoom
Voeding speelt bij glioblastoom een rol die steeds meer aandacht krijgt in onderzoek. Niet alleen als directe behandeling, maar ook als ondersteunende maatregel naast chirurgie, bestraling en chemotherapie. De afgelopen jaren zijn verschillende voedingspatronen onderzocht, vooral omdat tumoren en het brein specifieke energiebronnen gebruiken. Hieronder staan de diëten en voedingspatronen die in de wetenschappelijke literatuur en klinische praktijk voor glioblastoom worden genoemd.
Ketogeen dieet
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Het ketogeen dieet is een voedingspatroon waarin het lichaam vooral vet verbrandt in plaats van koolhydraten. Hierdoor ontstaan zogenoemde ketonen — stoffen die door de lever worden aangemaakt. Het lichaam en hersenen kunnen ketonen als brandstof gebruiken. Bij het ketogeen dieet zijn koolhydraten sterk beperkt (meestal onder 5% van de energie), terwijl vet en proteïne het grootste deel vormen.
Bij glioblastoom is het ketogeen dieet interessant omdat tumorcellen voornamelijk glucose (suiker) als energiebron gebruiken. De theorie luidt dat ketonen misschien minder bruikbaar zijn voor kankercellen, terwijl het gezonde hersenweefsel ermee uit de voeten kan. Onderzoeken in dieren en in reageerbuizen hebben aanwijzingen gegeven dat ketonen tumorgroei kunnen remmen.
In 2026 werd een klinische studie gepubliceerd over intensieve multimodale ketogene metabolische therapie bij glioblastoom-patiënten. Ook andere onderzoeken uit 2026 suggereren dat het ketogeen dieet de werkzaamheid van bepaalde medicijnen (zoals mebendazool en devimistat) kan versterken in proefdieren met tumoren. Bovendien is er onderzoek naar de interactie tussen het ketogeen dieet en de darmflora (microbioom) bij glioblastoom — mogelijks speelt het microbioom een rol in hoe goed het dieet werkt.
Deze onderzoeken staan echter nog in een vroeg stadium. Er zijn tot nu toe weinig grote klinische trials bij mensen, en de resultaten zijn voorzichtig. Patiënten die het ketogeen dieet overwegen, moeten weten dat dit dieet streng is en blijvende aanpassingen vereist. Ook kan het aanvankelijk bijwerkingen geven (vermoeidheid, hoofdpijn). Het is van belang dit onder begeleiding van artsen en diëtisten te doen, vooral naast chemotherapie.
Voeding met focus op bepaalde aminozuren (serïne en glycine)
ExperimenteeliLoopt in studieverband, de uitkomst is nog onbekend
Aminozuren zijn bouwstenen van eiwitten. Serïne en glycine zijn twee aminozuren die betrokken zijn bij het metabolisme (de stofwisseling) van tumorcellen. Onderzoek uit 2026 over darmflora, serïne-glycine-metabolisme en glioblastoom wijst erop dat de samenstelling van de darmflora en de balans van bepaalde aminozuren elkaar beïnvloeden, en dat dit invloed kan hebben op tumorgroei.
Dit onderzoek staat nog in het proefdier- en laboratoriumstadium. Er zijn geen gestandaardiseerde voedingsschema's op basis hiervan voor patiënten. Wel suggereren de studies dat voeding die het microbioom beïnvloedt — bijvoorbeeld via voedingsvezels, fermenteerbare stoffen en bepaalde voedingsmiddelen — mogelijk relevant zou kunnen zijn. Dit is echter zeer experimenteel, en nader onderzoek is nodig.
Voeding met plantaardige componenten (isothiocyanaten)
ExperimenteeliLoopt in studieverband, de uitkomst is nog onbekend
Plantaardige stoffen zoals fenethyl-isothiocyanaat (PEITC) — aanwezig in kruisbloemigen groenten als kool, broccoli en radijs — hebben in laboratoriumstudies uit 2026 effecten getoond op glioblasteomcellen. Dit stof zou bepaalde celprocessen (autofagie) kunnen activeren die schadelijk zijn voor tumorcellen.
Dit onderzoek is sterk experimenteel en beperkt tot cellen in het lab. Er zijn geen wetenschappelijk bewezen voedingsrecepten of hoeveelheden vastgesteld voor glioblastoom-patiënten. Wel kan het advies luiden: regelmatig kruisbloemigen groenten eten is onderdeel van een gevarieerd voedingspatroon en heeft in het algemeen gezondheidsvoordelen.
Eiwitrijke voeding
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Eiwit is van belang voor het behoud van spiermassa en herstel. Onderzoek uit 2026 suggereert dat spierindices (hoe veel spiermassa iemand heeft) samen hangen met overlevingskansen bij glioblastoom. Dit wijst erop dat het behoud van spierkracht en -massa belangrijk is.
Adequate eiwitinname kan daarbij helpen. Onderzoek toont aan dat patiënten met voldoende spiermassa beter tegen behandeling bestand zijn en minder complicaties krijgen. Dit betekent niet dat extreme hoeveelheden eiwit nodig zijn, maar wel dat regelmatige inname van eiwitbronnen (vlees, vis, zuivelproducten, peulvruchten, noten) onderdeel moet zijn van het voedingspatroon.
Mediterraan voedingspatroon
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Het mediterraan voedingspatroon — veel groente, fruit, volgraan, olijfolie, vis en beperkt vlees — is bij veel ziekten onderzocht en staat bekend om ontstekingsremmende eigenschappen. Bij hersentumoren is aangenomen dat een ontstekingsremmend voedingspatroon het lichaam kan ondersteunen.
Specifiek onderzoek naar dit patroon bij glioblastoom is beperkt, maar de algemene voordelen (betere gezondheid van bloedvaten, betere darmflora, minder ontstekingsstoffen) maken het waarschijnlijk ondersteunend. Dit voedingspatroon is tegelijkertijd mild en haalbaar op lange termijn.
Voeding en behandeling: interacties
OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Bepaalde voedingsstoffen kunnen interactie hebben met kankerbehandelingen. Sommige onderzoeken wijzen erop dat sterke antioxidanten (uit supplementen) mogelijk bepaalde chemotherapieën kunnen ondermijnen. Daarom is het belangrijk dit met de behandelaar te bespreken.
Ook kan chemotherapie (temozolomide/TMZ) effecten op spijsvertering hebben, waardoor voedingsbehoeften veranderen. Dit vraagt om aanpassing en begeleiding.
---
**Samenvatting**: Voeding bij glioblastoom is maatwerk. De meeste onderzoeken zijn nog proefdier-onderzoek of vroege studies. Geen enkel voedingspatroon is een vervanger voor standaardbehandelingen. Patiënten baat hebben er bij, samen met hun behandelaar en bij voorkeur een diëtist gespecialiseerd in kankerbehandeling, een voedingsplan op maat te maken. Dit plan kan rekening houden met de fase van behandeling, bijwerkingen, spiermassa, en individuale voorkeuren. Regelmatige evaluatie is belangrijk — wat werkt, kan veranderen naarmate de behandeling vordert.
_Deze informatie vervangt nooit het oordeel van een arts. Bespreek je voedingskeuzes altijd met je behandelaar of diëtist._