# Behandelwijzen bij cardiomyopathie
De behandeling van cardiomyopathie verschilt sterk naar type en fase van de ziekte. De doelstellingen zijn meestal: de pompfunctie van het hart verbeteren of stabiliseren, symptomen verlichten, het risico op plotselinge hartdood verkleinen, en hartritme-verstoringen voorkomen.
Medicijnen voor hartfalen en pompen
ACE-remmers en angiotensine-receptorblokkers (ARB's) BewezeniOpgenomen in officiële richtlijnen, of goedgekeurd door EMA of FDA
Deze medicijnen verwijden de bloedvaten en verminderen de werkbelasting van het hart. Ze worden veel gebruikt bij dilaterende cardiomyopathie (waar het hart vergroot is) en helpen de hartspier te beschermen tegen verdere beschadiging. De bijwerkingen kunnen hoesten, duizeligheid en nierlintverstoringen zijn. Reguliere controles van bloeddruk en nierfunctie horen erbij.
Beta-blokkers BewezeniOpgenomen in officiële richtlijnen, of goedgekeurd door EMA of FDA
Deze vertragen de hartslag en verminderen de kracht waarmee het hart samentrekt, wat de zuurstofbehoefte van de hartspier verkleint. Ze spelen een rol bij veel vormen van cardiomyopathie. Mogelijke bijwerkingen zijn vermoeidheid, trage hartslag en inpotentie.
Aldosteronantagonisten BewezeniOpgenomen in officiële richtlijnen, of goedgekeurd door EMA of FDA
Deze medicijnen helpen vochtophoping tegen te gaan en schermen het hart tegen bepaalde vormen van beschadiging. Ze worden vooral gebruikt in combinatie met ACE-remmers of ARB's. Verhoogde kaliumspiegels moeten worden gemonitord.
SGLT2-remmers BewezeniOpgenomen in officiële richtlijnen, of goedgekeurd door EMA of FDA
Deze groep medicijnen, oorspronkelijk ontwikkeld voor diabetes, blijkt ook het hart te beschermen. Onderzoeken tonen aan dat ze symptomen verbeteren en ziekenhuisopnames verminderen bij veel patiënten met hartfalen, ongeacht of diabetes aanwezig is. Bijwerkingen zijn doorgaans mild en kunnen infecties van de urinewegen omvatten.
Gegeneraliseerde ivabradine OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Dit medicijn verlaagt de hartslag zonder direct op de hartspiercontractie in te werken. Het wordt onderzocht als ondersteuning bij bepaalde vormen van cardiomyopathie, met name wanneer beta-blokkers niet goed worden verdragen of onvoldoende helpen.
Medicijnen voor ritme en voorkoming van plotselinge dood
Antiritmische medicijnen BewezeniOpgenomen in officiële richtlijnen, of goedgekeurd door EMA of FDA
Deze worden ingezet wanneer ernstige ritme-afwijkingen optreden (hartritmestoornissen). Het doel is het risico op plotselinge hartdood te verminderen. Sommige daarvan kunnen bijwerkingen als duizeligheid, vermoeidheid of organische complicaties hebben en vereisen regelmatige controle.
Implanteerbare cardioverter-defibrillator (ICD) BewezeniOpgenomen in officiële richtlijnen, of goedgekeurd door EMA of FDA
Dit is een apparaatje (ongeveer ter grootte van een horlogeband) dat onder de huid wordt ingebracht, meestal onder het sleutelbeen. Het bewaakt het hartritme permanent en geeft bij levensgevaarlijke ritmes een elektrische schok om het normale ritme te herstellen. Voor veel patiënten met dilaterende cardiomyopathie en hoog risico op plotselinge hartdood is dit een standaardbehandeling. Complicaties kunnen infectie, elektrodeverstoringen of herplaatsing omvatten.
Cardiale resynchronisatietherapie (CRT) BewezeniOpgenomen in officiële richtlijnen, of goedgekeurd door EMA of FDA
Dit apparaat (soms gecombineerd met een defibrillator) stuurt elektrische impulsen naar beide hartkamers om ze weer synchroon te laten samenwerken. Dit helpt vooral patiënten met een ernstig verzwakte hartfunctie en vertraagde geleiding. Het kan symptomen verbeteren en de overleving verlengen. Bijwerkingen zijn zeldzaam, maar kunnen elektrodedislodging of infectie zijn.
Doelgerichte therapieën
Mavacamten BewezeniOpgenomen in officiële richtlijnen, of goedgekeurd door EMA of FDA
Dit medicijn is specifiek voor obstructieve hypertrofische cardiomyopathie (waar het hartweefsel verdikte). Het vermindert de vethoudingskracht van bepaalde eiwitten in de hartspier, waardoor de vernauwing afneemt en de bloedflow verbetert. Clinische studies tonen verbetering van symptomen en verminderde obstructie aan. Bijwerkingen zijn onder meer laag hemoglobine en troponine-verhogingen (hartmarkers), waarvoor regelmatige monitoring nodig is.
Vericiguat OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Dit medicijn richt zich op bepaalde ontstekingswegen die bij chronisch hartfalen een rol spelen. Onderzoeken tonen beloftevolle resultaten bij het verminderen van ziekenhuisopnames, vooral bij patiënten met herhaalde vochtophoping.
Dieetmaatregelen en levensstijl
Sodiumbeperking BewezeniOpgenomen in officiële richtlijnen, of goedgekeurd door EMA of FDA
Het beperken van zoutinname helpt vochtophoping tegen te gaan en kan symptomen zoals kortademigheid en zwellingen verminderen.
Vochtinname en gewichtsmonitoring BewezeniOpgenomen in officiële richtlijnen, of goedgekeurd door EMA of FDA
Bij bepaalde vormen van cardiomyopathie wordt aangeraden het gewicht dagelijks te monitoren, omdat een snelle gewichtsstijging (meer dan 2-3 kg in enkele dagen) op vochtophoping kan wijzen. Aanpassingen in medicatie kunnen dan nodig zijn.
Invasieve ingrepen en chirurgie
Hartimplantatie (harttransplantatie) BewezeniOpgenomen in officiële richtlijnen, of goedgekeurd door EMA of FDA
Dit is het uiteindelijke behandeloptie voor eindstadium dilaterende cardiomyopathie wanneer medicijnen niet meer helpen. Het geeft patiënten een aanzienlijk langere en actievere levensduur. Na transplantatie zijn levenslange immunosuppressiva nodig om afstoting te voorkomen, en regelmatige controles blijven essentieel. De beschikbaarheid van donororganen is beperkt.
Linkerventriculaire assistentapparaten (LVAD) BewezeniOpgenomen in officiële richtlijnen, of goedgekeurd door EMA of FDA
Dit is een mechanische pomp die de linkerkamer van het hart ondersteunt en bloed door het lichaam pompt. Het kan als 'brug' naar transplantatie dienen of in sommige gevallen langdurig als durable support. Het verbetert symptomen en kan de overleving verlengen. Mogelijke complicaties zijn infectie, bloedingen en trombose.
Chirurgische myectomie of ablatie BewezeniOpgenomen in officiële richtlijnen, of goedgekeurd door EMA of FDA
Bij obstructieve hypertrofische cardiomyopathie kan chirurgisch verwijdering van verdikte hartspier (myectomie) of katheterisatie met alcoholablatie de obstructie verminderen. Dit gebeurt vooral als medicijnen onvoldoende helpen en symptomen ernstig zijn. Het risico op ritmestornissen blijft bestaan.
Ondersteunende behandelingen
Diuretica (waterpillen) BewezeniOpgenomen in officiële richtlijnen, of goedgekeurd door EMA of FDA
Deze verminderen vochtophoping in longen en lichaam, wat kortademigheid en zwellingen verlicht. Frequent gebruik vereist monitoring van vochtbalans en elektrolyten.
Anticoagulantia (bloedverdunners) BewezeniOpgenomen in officiële richtlijnen, of goedgekeurd door EMA of FDA
Bij bepaalde vormen van cardiomyopathie, vooral als er ernstig verminderde pompfunctie is, bestaat een verhoogd risico op bloedstolsels. Bloedverdunning helpt dit te voorkomen.
Experimentele benaderingen
Gentherapieën en celtherapie ExperimenteeliLoopt in studieverband, de uitkomst is nog onbekend
In onderzoeken worden mogelijkheden onderzocht om defecte genen aan te pakken (zoals bij bepaalde erfelijke vormen met mutaties in titin of andere harteiwitten) of beschadigde hartweefsel te herstellen met gespecialiseerde cellen. Dit loopt nog grotendeels in studieverband.
NVC-001 (LMNA-cardiomyopathie) OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Voor de zeldzame vorm veroorzaakt door LMNA-genmutaties worden nieuwe therapieën onderzocht in klinische trials. Deze richten zich op het stabiliseren van specifieke hartfuncties.
Metabolische interventies OnderzochtiPositieve resultaten in klinische studies, nog geen standaardbehandeling
Nieuw onderzoek wijst op mogelijke rollen voor GLP-1-agonisten en andere metabolische benaderingen, vooral bij cardiomyopathie gerelateerd aan diabetes. Dit is nog in onderzoeksstadium.
---
_Deze informatie vervangt nooit het oordeel van een arts. Bespreek je situatie altijd met je eigen behandelaar._